Qəbələdə elə bir muzey var ki, ekspozisiya ilə həqiqi arxeoloji qazıntılar arasındakı sərhəd demək olar ki, yox olur. Burada arxeoloqların tapdığı əşyalara baxmaq, sonra isə həmin tapıntıların yüzlərlə, hətta minlərlə il torpağın altında qaldığı qədim şəhərin ərazisinə çıxmaq mümkündür.
.jpeg)
Qəbələ Arxeoloji Mərkəzi 2014-cü ildə qədim Qəbələnin - Qafqaz Albaniyasının paytaxtının - yaxınlığında fəaliyyətə başlayıb. Mərkəzdə keramika nümunələri, sikkələr, zinət əşyaları, məişət əşyaları və şəhərin, eləcə də onun sakinlərinin həyatını anlamağa kömək edən digər arxeoloji tapıntılar nümayiş etdirilir.
.jpeg)
Amma ən maraqlısı muzeydən kənardadır. Yaxınlıqda üç arxeoloji sahə - Antik şəhər, Salbir və Qala yerləşir. Burada qədim qala divarlarının, qüllələrin, yaşayış binalarının və su təchizatı sistemlərinin qalıqlarını görmək mümkündür.
.jpeg)
Qazıntılar qədim Qəbələdə həyatın nə qədər inkişaf etmiş olduğunu tədricən üzə çıxarır. Salbirdə arxeoloqlar otaqları, dəhlizləri, quyusu, təndirləri və su təchizatı sistemi olan böyük yaşayış kompleksi aşkar ediblər. Binalardan birinin iki mərtəbəli olduğu müəyyən edilib, bəzi otaqların divarlarında isə həndəsi naxışlar qorunub.
.jpeg)
Burada yalnız evlərin qalıqları tapılmır. Arxeoloqlar qədim dəfnləri, insan və heyvan qalıqlarını da araşdırırlar. Bu tapıntılar burada əsrlər əvvəl yaşamış insanların yaşı, sağlamlığı, həyat tərzi və hətta qidalanma xüsusiyyətləri haqqında daha çox məlumat əldə etməyə imkan verir.
.jpeg)
Bu gün bəzi qüllələrdən yalnız ayrı-ayrı hissələr qalıb. Amma məhz bu qalıqlar qədim şəhərin nə qədər böyük olduğunu göstərir. Bir vaxtlar Qəbələ sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, Qafqaz Albaniyasının mühüm siyasi, ticarət və mədəni mərkəzlərindən biri olub.
.jpeg)
.jpeg)
Burada arxeoloji tədqiqatlar 1926-cı ildən davam edir. Və bəlkə də Qəbələnin ən maraqlı tərəfi budur: onun tarixi hələ bitməyib. Bu gün adi daş və ya divar qalığı kimi görünən bir detal sabah, bizdən çox əvvəl mövcud olmuş bu şəhər haqqında yeni bir hekayənin parçasına çevrilə bilər.
M. Qurtovenko
